राम रक्षा स्तोत्र
बुधकौशिक का अड़तीस श्लोकीय राम रक्षा स्तोत्र, शिव के स्वप्न में प्रदत्त। दिव्य रक्षा, अभय और आध्यात्मिक पुण्य के लिए शक्तिशाली कवच स्तोत्र।

चौपाई 1
चरितं रघुनाथस्य शतकोटि प्रविस्तरम् । एकैकमक्षरं पुंसां महापातकनाशनम् ॥
Charitam raghunathasya shatakoti pravistaram. Ekaikamaksharam pumsam mahapatakanashanam.
रघुनाथ चरित शतकोटि विस्तार; प्रत्येक अक्षर महापातकनाशक।
चौपाई 2
ध्यात्वा नीलोत्पलश्यामं रामं राजीवलोचनम् । जानकीलक्ष्मणोपेतं जटामुकुटमण्डितम् ॥
Dhyatva neelotpalashyamam ramam rajivalochanam. Janakilakshmanopetam jatamukutamanditam.
नीलोत्पलश्याम, राजीवलोचन, जानकी-लक्ष्मण सहित, जटामुकुटधारी राम का ध्यान।
चौपाई 3
सासितूणधनुर्बाणपाणिं नक्तञ्चरान्तकम् । स्वलीलया जगत्त्रातुमाविर्भूतमजं विभुम् ॥
Sasitunadhanurbaanapanim naktancharantakam. Svallilaya jagattratumavirbhutamajam vibhum.
खड्ग-धनुष-बाणधारी, निशाचरान्तक, जगत्कारण अजन्मा विभु का ध्यान।
चौपाई 4
रामरक्षां पठेत्प्राज्ञः पापघ्नीं सर्वकामदाम् । शिरो मे राघवः पातु भालं दशरथात्मजः ॥
Ramaraksham pathetprajnah papaghnim sarvakamadam. Shiro me raghavah patu bhalam dasharathatmajah.
रामरक्षा पापघ्नी, सर्वकामदा — शिर राघव, भाल दशरथात्मज रक्षें।
चौपाई 5
कौसल्येयो दृशौ पातु विश्वामित्रप्रियः श्रुती । घ्राणं पातु मखत्राता मुखं सौमित्रिवत्सलः ॥
Kausalyeyo drishau patu vishvamitrapriyah shruti. Ghranam patu makhatrata mukham saumitrivatsalah.
कौसल्येय दृष्टि, विश्वामित्रप्रिय कान, मखत्राता नासिका, सौमित्रिवत्सल मुख रक्षें।
चौपाई 6
जिह्वां विद्यानिधिः पातु कण्ठं भरतवन्दितः । स्कन्धौ दिव्यायुधः पातु भुजौ भग्नेशकार्मुकः ॥
Jihvam vidyānidhih patu kantham bharatavanditah. Skandhau divyayudhah patu bhujau bhagneshakarmukah.
विद्यानिधि जिह्वा, भरतवन्दित कंठ, दिव्यायुध स्कंध, भग्नेशकार्मुक भुजा रक्षें।
चौपाई 7
करौ सीतापतिः पातु हृदयं जामदग्न्यजित् । मध्यं पातु खरध्वंसी नाभिं जाम्बवदाश्रयः ॥
Karau sitapatih patu hridayam jamadagnyajit. Madhyam patu kharadhvamsi nabhim jambavadashrayah.
सीतापति कर, जामदग्न्यजित हृदय, खरध्वंसी मध्य, जाम्बवदाश्रय नाभि रक्षें।
चौपाई 8
सुग्रीवेशः कटी पातु सक्थिनी हनुमत्प्रभुः । ऊरू रघूत्तमः पातु रक्षःकुलविनाशकृत् ॥
Sugriveshah kati patu sakthini hanumatprabhuh. Uru raghuttamah patu rakshahkulavinashakrit.
सुग्रीवेश कटि, हनुमत्प्रभु सक्थि, रघूत्तम ऊरु रक्षें।
चौपाई 9
जानुनी सेतुकृत्पातु जङ्घे दशमुखान्तकः । पादौ बिभीषणश्रीदः पातु रामोऽखिलं वपुः ॥
Januni setukritpatu janghe dashamukantakah. Padau bibhishanashridah patu ramo-akhilam vapuh.
सेतुकृत जानु, दशमुखान्तक जंघा, बिभीषणश्रीद पाद — राम सर्वांग रक्षें।
चौपाई 10
एतां रामबलोपेतां रक्षां यः सुकृती पठेत् । स चिरायुः सुखी पुत्री विजयी विनयी भवेत् ॥
Etam ramabalopetam raksham yah sukriti pathet. Sa chirayuh sukhi putri vijayi vinayi bhavet.
रामबलयुक्त रक्षा पाठ करने वाला दीर्घायु, सुखी, पुत्रवान्, विजयी, विनयी हो।
चौपाई 11
पातालभूतलव्योमचारिणश्छद्मचारिणः । न द्रष्टुमपि शक्तास्ते रक्षितं रामनामभिः ॥
Patalabhutalavyomacharinashchadmacharinah. Na drashtumapi shaktaste rakshitam ramanamabhih.
पाताल-भू-व्योमचारी छद्मचारी भी रामनामरक्षित को न देख सकते।
चौपाई 12
रामेति रामभद्रेति रामचन्द्रेति वा स्मरन् । नरो न लिप्यते पापैः भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति ॥
Rameti rambhadreti ramachandreti va smaran. Naro na lipyate papaih bhuktim muktim cha vindati.
राम, रामभद्र, रामचन्द्र स्मरण से पापरहित, भुक्ति-मुक्ति प्राप्त।
चौपाई 13
जगज्जैत्रैकमन्त्रेण रामनाम्नाभिरक्षितम् । यः कण्ठे धारयेत्तस्य करस्थाः सर्वसिद्धयः ॥
Jagajjaitraikamantrena ramanamnabhirakshitam. Yah kanthe dharayettasya karasthah sarvasiddhayah.
रामनाम कंठधारी के हाथ में सर्वसिद्धि।
चौपाई 14
वज्रपञ्जरनामेदं यो रामकवचं स्मरेत् । अव्याहताज्ञः सर्वत्र लभते जयमङ्गलम् ॥
Vajrapanjaranamedam yo ramakavacham smaret. Avyahatajnyah sarvatra labhate jayamangalam.
वज्रपञ्जर रामकवच स्मरण से अव्याहताज्ञ, सर्वत्र जयमंगल।
चौपाई 15
आदिष्टवान् यथा स्वप्ने रामरक्षामिमां हरः । तथा लिखितवान् प्रातः प्रबुद्धो बुधकौशिकः ॥
Adishtavan yatha svapne ramarakshamimam harah. Tatha likhitavan pratah prabuddho budhakaushikah.
शिव ने स्वप्न में दी, बुधकौशिक ने प्रातः लिखी यह रामरक्षा।
चौपाई 16
आरामः कल्पवृक्षाणां विरामः सकलापदाम् । अभिरामस्त्रिलोकानां रामः श्रीमान् स नः प्रभुः ॥
Aramah kalpavrikshanam viramah sakalapadam. Abhiramastrilokanam ramah shriman sa nah prabhuh.
राम कल्पवृक्षाराम, सकलापदाविराम, त्रिलोकाभिराम — हमारे प्रभु।
चौपाई 17
तरुणौ रूपसम्पन्नौ सुकुमारौ महाबलौ । पुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ ॥
Tarunau rupasampannau sukumarau mahabalau. Pundarikavishalakshau chirakrishnajinambarau.
तरुण, रूपसम्पन्न, सुकुमार, महाबल, पुण्डरीकाक्ष, चीरकृष्णाजिनाम्बर।
चौपाई 18
फलमूलाशिनौ दान्तौ तापसौ ब्रह्मचारिणौ । पुत्रौ दशरथस्यैतौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥
Phalamulashinau dantau tapasau brahmacharinau. Putrau dasharathasyetau bhratarau ramalakshmanau.
फलमूलाशी, दांत, तापस, ब्रह्मचारी — दशरथपुत्र रामलक्ष्मण।
चौपाई 19
शरण्यौ सर्वसत्त्वानां श्रेष्ठौ सर्वधनुष्मताम् । रक्षः कुलनिहन्तारौ त्रायेतां नो रघूत्तमौ ॥
Sharangyau sarvasattvanam shreshthau sarvadhanushmatam. Rakshah kulanihantarau trayetam no raghuttamau.
सर्वशरण्य, धनुष्मतां श्रेष्ठ, राक्षसकुलनिहन्ता रघूत्तम हमें त्रातें।
चौपाई 20
आत्तसज्जधनुषाविषुस्पृशावक्षयाशुगनिषङ्गसङ्गिनौ । रक्षणाय मम रामलक्ष्मणावग्रतः पथि सदैव गच्छताम् ॥
Attasajjadhanushavishuspṛshavakshayashuganishangasanginau. Rakshanaya mama ramalakshmanavagratah pathi sadaiva gachchhatam.
सज्जधनुष, विषुस्पृश, अक्षयाशुगनिषंग — रामलक्ष्मण मार्ग में अग्रे चलें।
चौपाई 21
सन्नद्धः कवची खड्गी चापबाणधरो युवा । गच्छन्मनोरथोऽस्माकं रामः पातु सलक्ष्मणः ॥
Sannaddhah kavachi khadgi chapabaandharo yuvah. Gachchanmanoratho-smakam ramah patu salakshmanah.
कवची, खड्गी, चापबाणधारी युवा राम सलक्ष्मण हमारी मनोकामना पूर्ण करें।
चौपाई 22
रामो दाशरथिः शूरो लक्ष्मणानुचरो बली । काकुत्स्थः पुरुषः पूर्णः कौसल्येयो रघूत्तमः ॥
Ramo dasharathih shuro lakshmananucharo bali. Kakutsthah purushah purnah kausalyeyo raghuttamah.
दाशरथि, शूर, लक्ष्मणानुचर, बली, काकुत्स्थ, पूर्णपुरुष, कौसल्येय, रघूत्तम।
चौपाई 23
वेदान्तवेद्यो यज्ञेशः पुराणपुरुषोत्तमः । जानकीवल्लभः श्रीमान् अप्रमेय पराक्रमः ॥
Vedantavedyo yajneshah puranapurushottamah. Janakivallabhah shriman aprameya parakramah.
वेदान्तवेद्य, यज्ञेश, पुराणपुरुषोत्तम, जानकीवल्लभ, अप्रमेय पराक्रम।
चौपाई 24
इत्येतानि जपन्नित्यं मद्भक्तः श्रद्धयान्वितः । अश्वमेधाधिकं पुण्यं सम्प्राप्नोति न संशयः ॥
Ityetani japannityam madbhaktah shraddhayanvitah. Ashvamedhadhikam punyam samprapnoti na samshayah.
नित्य जप करने वाला भक्त अश्वमेधाधिक पुण्य प्राप्त करे — निःसंदेह।
चौपाई 25
रामं दूर्वादलश्यामं पद्माक्षं पीतवाससम् । स्तुवन्ति नामभिर्दिव्यैः न ते संसारिणो नराः ॥
Ramam durvadalaśyamam padmaksham pitavasasam. Stuvanti namabhirdivyaih na te samsarino narah.
दूर्वादलश्याम, पद्माक्ष, पीतवासस राम की दिव्य नामस्तुति करने वाले संसारी नहीं रहते।
चौपाई 26
रामं लक्ष्मणपूर्वजं रघुवरं सीतापतिं सुन्दरम् । काकुत्स्थं करुणार्णवं गुणनिधिं विप्रप्रियं धार्मिकम् । राजेन्द्रं सत्यसन्धं दशरथतनयं श्यामलं शान्तमूर्तिम् । वन्दे लोकाभिरामं रघुकुलतिलकं राघवं रावणारिम् ॥
Ramam lakshmanapurvajam raghuavaram sitapatim sundaram. Kakutstham karunarnavam gunanidhim viprapriyam dharmikam. Rajendram satyasandham dasharathananayam shyamalam shantamurtim. Vande lokabhiramam raghukulatilakam raghavam ravanarim.
लक्ष्मणपूर्वज, रघुवर, सीतापति, करुणार्णव, गुणनिधि, धार्मिक, सत्यसन्ध, लोकाभिराम, रावणारि राघव को वंदना।
चौपाई 27
रामाय रामभद्राय रामचन्द्राय वेधसे । रघुनाथाय नाथाय सीतायाः पतये नमः ॥
Ramaya rambhadraya ramachandraya vedhase. Raghunathaya nathaya sitayah pataye namah.
राम, रामभद्र, रामचन्द्र, वेधस, रघुनाथ, नाथ, सीतापति को नमः।
चौपाई 28
श्रीराम राम रघुनन्दन राम राम श्रीराम राम भरताग्रज राम राम । श्रीराम राम रणकर्कश राम राम श्रीराम राम शरणं भव राम राम ॥
Shrirama rama raghunandana rama rama shrirama rama bharatagraja rama rama. Shrirama rama ranakarkasha rama rama shrirama rama sharanam bhava rama rama.
श्रीराम, रघुनन्दन, भरताग्रज, रणकर्कश — श्रीराम शरणं भव।
चौपाई 29
श्रीरामचन्द्रचरणौ मनसा स्मरामि श्रीरामचन्द्रचरणौ वचसा गृणामि । श्रीरामचन्द्रचरणौ शिरसा नमामि श्रीरामचन्द्रचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥
Shriramachandracharanau manasa smarami shriramachandracharanau vachasa grinami. Shriramachandracharanau shirasa namami shriramachandracharanau sharanam prapadye.
रामचन्द्र चरण मन से स्मरण, वचन से गणन, शिर से नमन, शरणागति।
चौपाई 30
माता रामो मत्पिता रामचन्द्रः स्वामी रामो मत्सखा रामचन्द्रः । सर्वस्वं मे रामचन्द्रो दयालु- र्नान्यं जाने नैव जाने न जाने ॥
Mata ramo matpita ramachandrah svami ramo matsakha ramachandrah. Sarvasvam me ramachandro dayalu- rnanyam jane naiva jane na jane.
माता राम, पिता रामचन्द्र, स्वामी राम, सखा रामचन्द्र — सर्वस्व रामचन्द्र, अन्य न जानूं।
चौपाई 31
दक्षिणे लक्ष्मणो यस्य वामे तु जनकात्मजा । पुरतो मारुतिर्यस्य तं वन्दे रघुनन्दनम् ॥
Dakshine lakshmano yasya vame tu janakatmaja. Purato marutiryasya tam vande raghunandanam.
दक्षिणे लक्ष्मण, वामे जानकी, पुरतो मारुति — रघुनन्दन वंदना।
चौपाई 32
लोकाभिरामं रणरङ्गधीरं राजीवनेत्रं रघुवंशनाथम् । कारुण्यरूपं करुणाकरं तं श्रीरामचन्द्रम् शरणं प्रपद्ये ॥
Lokabhiramam ranarangadhiram rajivanetram raghuvamshanatham. Karunyarupam karunakaram tam shriramachandram sharanam prapadye.
लोकाभिराम, रणरंगधीर, राजीवनेत्र, रघुवंशनाथ, करुणाकर — श्रीरामचन्द्र शरण।
चौपाई 33
मनोजवं मारुततुल्यवेगं जितेन्द्रियं बुद्धिमतां वरिष्ठम् । वातात्मजं वानरयूथमुख्यं श्रीरामदूतं शरणं प्रपद्ये ॥
Manojavam marutatulyavegam jitendriyam buddhimatam varishtham. Vatatmajam vanarayuthamukhyam shriramadutam sharanam prapadye.
मनोजव, मारुतवेग, जितेन्द्रिय, बुद्धिमतां वरिष्ठ, वातात्मज, वानरयूथमुख्य — श्रीरामदूत शरण।
चौपाई 34
कूजन्तं रामरामेति मधुरं मधुराक्षरम् । आरुह्य कविताशाखां वन्दे वाल्मीकिकोकिलम् ॥
Kujantam ramarameti madhuram madhuraksharam. Aruhya kavitashakham vande valmikikokilam.
मधुर 'राम राम' कूजन — कविताशाखारूढ वाल्मीकिकोकिल वंदना।
चौपाई 35
आपदामपहर्तारं दातारं सर्वसम्पदाम् । लोकाभिरामं श्रीरामं भूयो भूयो नमाम्यहम् ॥
Apadamapahartaram dataram sarvasampadam. Lokabhiramam shriramam bhuyo bhuyo namamyaham.
आपदाहर्ता, सर्वसम्पदादाता, लोकाभिराम — बारंबार श्रीराम नमन।
चौपाई 36
भर्जनं भवबीजानामर्जनं सुखसम्पदाम् । तर्जनं यमदूतानां रामरामेति गर्जनम् ॥
Bharjanam bhavabijanamarjanam sukhasampadam. Tarjanam yamadutanam ramarameti garjanam.
भवबीज भर्जन, सुखसम्पदा अर्जन, यमदूत तर्जन — 'राम राम' गर्जन।
चौपाई 37
रामो राजमणिः सदा विजयते रामं रमेशं भजे रामेणाभिहता निशाचरचमू रामाय तस्मै नमः । रामान्नास्ति परायणं परतरं रामस्य दासोऽस्म्यहं रामे चित्तलयः सदा भवतु मे भो राम मामुद्धर ॥
Ramo rajamanih sada vijayate ramam ramesham bhaje ramenabhihata nishacharachamu ramaya tasmai namah. Raman-nasti parayanam parataram ramasya daso-asmyaham rame chittalayah sada bhavatu me bho rama mamuddhara.
राजमणि राम विजयी; रमेश भजन; निशाचरचमू रामेणाभिहता; रामस्य दास; रामे चित्तलय — हे राम मुझे उद्धर।
चौपाई 38
रामरामेति रामेति रमे रामे मनोरमे । सहस्रनामतत्तुल्यं रामनाम वरानने ॥
Ramarameeti rameeti rame rame manorame. Sahasranamatattulyam ramanama varanane.
राम राम — मनोरम राम; रामनाम सहस्रनाम के तुल्य, हे वरानने।
राम रक्षा स्तोत्र के बारे में
राम रक्षा स्तोत्र हिंदू परंपरा का अत्यंत पवित्र स्तोत्र है, जो भगवान राम को समर्पित है। इसके नियमित पाठ से भक्तों को दिव्य कृपा, मानसिक स्थिरता और नकारात्मक प्रभावों से सुरक्षा प्राप्त होती है।
पाठ के लाभ
- शत्रु, दुर्घटना और नकारात्मक शक्तियों से रक्षा का शक्तिशाली कवच
- प्रत्येक अक्षर महापातकनाशक; दीर्घायु, पुत्र, विजय और विनय प्रदान
- शिव द्वारा बुधकौशिक को प्रदत्त — सर्वाधिक विश्वसनीय राम उपाय
- राम नाम जप से भुक्ति और मुक्ति दोनों की प्राप्ति
शुभ समय और विधि
प्रातः स्नान के बाद नित्य पढ़ें, ब्रह्ममुहूर्त में सर्वोत्तम। लिखित प्रति कंठ में धारण करें। रामनवमी या यात्रा से पूर्व अड़तीस श्लोक भक्ति से जपें।
ज्योतिषीय महत्व
नियमित पाठ मन को धार्मिक अनुशासन से जोड़ता है — जो सभी वैदिक उपायों की नींव है। भय के बजाय ईमानदार आचरण, सेवा और निरंतरता के साथ इसका अभ्यास करें।